Pytania o odpowiedzialno\u015b\u0107 ubezpieczycieli za szkody zwi\u0105zane z wojn\u0105, dzia\u0142aniami wojennymi, terroryzmem czy sabota\u017cem jeszcze kilka lat temu dla wi\u0119kszo\u015bci agent\u00f3w pozostawa\u0142y zagadnieniem do\u015b\u0107 odleg\u0142ym. Dzi\u015b coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 w rozmowach z klientami.<\/p>\n\n\n\n
Czy standardowa polisa zadzia\u0142a, je\u015bli na budynek spadnie dron? Co w przypadku podpalenia b\u0119d\u0105cego aktem sabota\u017cu? Czy mo\u017cna dodatkowo ubezpieczy\u0107 maj\u0105tek od ryzyk wojennych? A co z ubezpieczeniem na \u017cycie, OC, autocasco czy kosztami leczenia za granic\u0105?<\/p>\n\n\n\n
Odpowiedzi nie zawsze s\u0105 oczywiste. Wiele zale\u017cy od rodzaju ubezpieczenia, tre\u015bci konkretnych OWU, przyczyny szkody i jej zwi\u0105zku z dzia\u0142aniami wojennymi, terrorystycznymi lub sabota\u017cowymi.<\/p>\n\n\n\n
Przedstawione poni\u017cej informacje odnosz\u0105 si\u0119 do obecnej sytuacji i mog\u0105 zmienia\u0107 si\u0119 wraz z rozwojem wydarze\u0144, decyzjami w\u0142adz pa\u0144stwowych czy zmianami praktyki ubezpieczeniowej. Materia\u0142 nie wyczerpuje r\u00f3wnie\u017c wszystkich mo\u017cliwych przypadk\u00f3w. Koncentruje si\u0119 na zagadnieniach szczeg\u00f3lnie istotnych z punktu widzenia codziennej pracy agent\u00f3w i OFWCA.<\/p>\n\n\n\n
W ubezpieczeniach dobrowolnych wojna, dzia\u0142ania wojenne, stan wojenny, terroryzm czy sabota\u017c nale\u017c\u0105 do ryzyk cz\u0119sto wy\u0142\u0105czanych z odpowiedzialno\u015bci ubezpieczycieli.<\/p>\n\n\n\n
Przyczyna jest przede wszystkim ekonomiczna. Konflikt zbrojny mo\u017ce prowadzi\u0107 do ogromnej kumulacji szk\u00f3d wyst\u0119puj\u0105cych jednocze\u015bnie na du\u017cym obszarze. Skala i prawdopodobie\u0144stwo takich strat s\u0105 bardzo trudne do oszacowania.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego w ubezpieczeniach maj\u0105tkowych stosowane s\u0105 wy\u0142\u0105czenia odnosz\u0105ce si\u0119 m.in. do dzia\u0142a\u0144 wojennych, ryzyk politycznych i terrorystycznych.<\/p>\n\n\n\n
Nie oznacza to jednak, \u017ce ka\u017cda szkoda powsta\u0142a w czasie konfliktu automatycznie pozostaje poza ochron\u0105.<\/p>\n\n\n\n
To jeden z najwa\u017cniejszych problem\u00f3w praktycznych.<\/p>\n\n\n\n
Skutkiem dzia\u0142ania terrorystycznego, sabota\u017cu czy dzia\u0142a\u0144 wojennych mo\u017ce by\u0107 przecie\u017c zdarzenie, kt\u00f3re w innych okoliczno\u015bciach standardowo znajduje si\u0119 w zakresie ochrony: po\u017car, zalanie, eksplozja, upadek statku powietrznego czy uszkodzenie cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego ogromne znaczenie ma ustalenie przyczyny szkody oraz zwi\u0105zku przyczynowego pomi\u0119dzy zdarzeniem a ryzykiem wy\u0142\u0105czonym w OWU.<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142adowo w przypadku po\u017caru istotne mo\u017ce by\u0107 ustalenie, czy dosz\u0142o do niego wskutek przepi\u0119cia, uderzenia pioruna, przeniesienia ognia czy celowego podpalenia. Je\u015bli by\u0142o to podpalenie, kolejnym pytaniem mo\u017ce by\u0107 motyw dzia\u0142ania sprawcy.<\/p>\n\n\n\n
W praktyce ustalenia te mog\u0105 opiera\u0107 si\u0119 na post\u0119powaniach prowadzonych przez policj\u0119, prokuratur\u0119, stra\u017c po\u017carn\u0105 czy inne w\u0142a\u015bciwe s\u0142u\u017cby. W niekt\u00f3rych przypadkach sp\u00f3r dotycz\u0105cy odpowiedzialno\u015bci mo\u017ce ostatecznie trafi\u0107 do s\u0105du.<\/p>\n\n\n\n
Dla ubezpieczyciela kwalifikacja przyczyny zdarzenia mo\u017ce mie\u0107 bezpo\u015bredni wp\u0142yw na decyzj\u0119 o wyp\u0142acie albo odmowie wyp\u0142aty odszkodowania.<\/p>\n\n\n\n
Analiza warunk\u00f3w ubezpiecze\u0144 pokazuje, \u017ce wy\u0142\u0105czenia zwi\u0105zane z wojn\u0105 wyst\u0119puj\u0105 w wielu grupach produktowych, ale ich brzmienie nie jest identyczne.<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142adowo w warunkach ubezpiecze\u0144 maj\u0105tkowych PZU mo\u017cna znale\u017a\u0107 wy\u0142\u0105czenia odnosz\u0105ce si\u0119 m.in. do dzia\u0142a\u0144 wojennych, wojny domowej, stanu wojennego, stanu wyj\u0105tkowego, powstania zbrojnego, rewolucji czy sabota\u017cu.<\/p>\n\n\n\n
W OWU ubezpiecze\u0144 firmowych Warty pojawiaj\u0105 si\u0119 m.in. dzia\u0142ania wojenne, stan wyj\u0105tkowy, strajki, zamieszki, rozruchy, rewolucja, wojna domowa, sabota\u017c i akty terrorystyczne, z uwzgl\u0119dnieniem przewidzianych w warunkach klauzul.<\/p>\n\n\n\n
Podobne konstrukcje mo\u017cna znale\u017a\u0107 w ubezpieczeniach OC przedsi\u0119biorstw, autocasco czy ubezpieczeniach koszt\u00f3w leczenia za granic\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Dla agenta istotny jest jednak nie sam fakt wyst\u0119powania wy\u0142\u0105czenia, lecz jego dok\u0142adne brzmienie w konkretnym produkcie.<\/p>\n\n\n\n
W ubezpieczeniach na \u017cycie zakres wy\u0142\u0105cze\u0144 zwi\u0105zanych z dzia\u0142aniami wojennymi mo\u017ce r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 pomi\u0119dzy produktami.<\/p>\n\n\n\n
W cz\u0119\u015bci analizowanych grupowych ubezpiecze\u0144 na \u017cycie wyst\u0119puj\u0105 wy\u0142\u0105czenia dotycz\u0105ce \u015bmierci b\u0119d\u0105cej nast\u0119pstwem dzia\u0142a\u0144 wojennych. Inne konstrukcje mo\u017cna spotka\u0107 w niekt\u00f3rych ubezpieczeniach indywidualnych.<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142adowo w analizowanych warunkach Prudential dotycz\u0105cych indywidualnego ubezpieczenia Komfort \u017bycia wy\u0142\u0105czenie odnosi si\u0119 do \u015bwiadomego i dobrowolnego uczestnictwa ubezpieczonego w aktach przemocy, dzia\u0142aniach wojennych, zamieszkach lub aktach terroru.<\/p>\n\n\n\n
Podobna konstrukcja wyst\u0119puje w analizowanych OWU UNUM, gdzie znaczenie ma \u015bwiadomy i czynny udzia\u0142 w dzia\u0142aniach wojennych.<\/p>\n\n\n\n
To pokazuje, dlaczego w tej kategorii nie mo\u017cna pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 prost\u0105 zasad\u0105: \u201ewojna zawsze oznacza brak ochrony\u201d. Konieczne jest sprawdzenie konkretnych OWU i okoliczno\u015bci zdarzenia.<\/p>\n\n\n\n
Wy\u0142\u0105czenia dotycz\u0105ce dzia\u0142a\u0144 wojennych wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c w ubezpieczeniach dom\u00f3w, mieszka\u0144 oraz w produktach dla przedsi\u0119biorstw, a tak\u017ce m.in. w ubezpieczeniach cargo, cyber czy ryzyk budowlano-monta\u017cowych.<\/p>\n\n\n\n
Jednocze\u015bnie samo wyst\u0119powanie konfliktu nie musi oznacza\u0107, \u017ce ca\u0142a ochrona ubezpieczeniowa automatycznie przestaje dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi szkoda nie jest nast\u0119pstwem wojny lub innego ryzyka obj\u0119tego wy\u0142\u0105czeniem, jej odpowiedzialno\u015b\u0107 nale\u017cy analizowa\u0107 zgodnie z zakresem konkretnej umowy. Mo\u017ce to dotyczy\u0107 np. szkody wskutek uderzenia pioruna, wichury, zalania czy kradzie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
Z punktu widzenia praktyki agencyjnej szczeg\u00f3lnie istotne jest wi\u0119c odr\u00f3\u017cnienie miejsca i czasu wyst\u0105pienia szkody od jej rzeczywistej przyczyny.<\/p>\n\n\n\n
Podobne wy\u0142\u0105czenia wyst\u0119puj\u0105 w dobrowolnych ubezpieczeniach odpowiedzialno\u015bci cywilnej \u2013 zar\u00f3wno dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, \u017cycia prywatnego, jak i odpowiedzialno\u015bci zawodowej.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi roszczenie z OC dzia\u0142alno\u015bci nie ma zwi\u0105zku z dzia\u0142aniami wojennymi, lecz wynika np. z b\u0142\u0119du podczas wykonywania us\u0142ugi, odpowiedzialno\u015b\u0107 powinna by\u0107 oceniana wed\u0142ug standardowych zapis\u00f3w konkretnej umowy i OWU.<\/p>\n\n\n\n
Ma to szczeg\u00f3lne znaczenie dla przedsi\u0119biorstw realizuj\u0105cych kontrakty na terenach podwy\u017cszonego ryzyka. Sam fakt prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci na okre\u015blonym obszarze nie przes\u0105dza jeszcze o kwalifikacji konkretnej szkody. Kluczowe pozostaj\u0105 jej przyczyna, zakres zawartej umowy oraz zastosowane wy\u0142\u0105czenia.<\/p>\n\n\n\n
W ubezpieczeniach turystycznych dzia\u0142ania wojenne r\u00f3wnie\u017c s\u0105 co do zasady istotnym elementem katalogu wy\u0142\u0105cze\u0144, ale konstrukcje stosowane przez poszczeg\u00f3lnych ubezpieczycieli mog\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119\u015b\u0107 produkt\u00f3w przewiduje okre\u015blony okres ochrony, je\u015bli dzia\u0142ania wojenne rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 ju\u017c podczas pobytu ubezpieczonego za granic\u0105. W analizowanych warunkach mo\u017cna spotka\u0107 okresy rz\u0119du kilku dni od rozpocz\u0119cia dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Trzeba r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o praktycznym aspekcie assistance. Nawet je\u017celi okre\u015blone \u015bwiadczenie wynika z zakresu umowy, w warunkach wojennych jego organizacja mo\u017ce by\u0107 utrudniona albo niemo\u017cliwa ze wzgl\u0119du na funkcjonowanie lokalnego systemu ochrony zdrowia, transportu czy s\u0142u\u017cb ratunkowych.<\/p>\n\n\n\n
Inaczej wygl\u0105da sytuacja obowi\u0105zkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazd\u00f3w mechanicznych.<\/p>\n\n\n\n
Katalog wy\u0142\u0105cze\u0144 odpowiedzialno\u015bci zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 zosta\u0142 okre\u015blony w art. 38 ustawy o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych, UFG i PBUK. Nie zawiera on og\u00f3lnego wy\u0142\u0105czenia odpowiedzialno\u015bci z powodu wojny czy dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku dobrowolnego autocasco sytuacja jest inna. Tutaj zakres ochrony oraz wy\u0142\u0105czenia wynikaj\u0105 z konkretnej umowy i OWU, a wy\u0142\u0105czenia dotycz\u0105ce dzia\u0142a\u0144 wojennych s\u0105 spotykane podobnie jak w innych ubezpieczeniach maj\u0105tkowych.<\/p>\n\n\n\n
Na rynku istniej\u0105 rozwi\u0105zania umo\u017cliwiaj\u0105ce obj\u0119cie ochron\u0105 niekt\u00f3rych ryzyk politycznych, terrorystycznych czy wojennych.<\/p>\n\n\n\n
Na rynkach zagranicznych funkcjonuj\u0105 m.in. rozwi\u0105zania okre\u015blane jako PV (Political Violence) oraz PVT (Political Violence and Terrorism). W zale\u017cno\u015bci od konstrukcji umowy mog\u0105 obejmowa\u0107 m.in. akty terroryzmu i sabota\u017cu, zamieszki, strajki, powstania, rewolucje, rebelie, zamachy stanu, wojny domowe czy inne okre\u015blone ryzyka polityczne.<\/p>\n\n\n\n
Nie s\u0105 to jednak standardowe produkty masowe.<\/p>\n\n\n\n
Umowy tego typu opieraj\u0105 si\u0119 na indywidualnej ocenie ryzyka, odpowiednich limitach odpowiedzialno\u015bci oraz zapleczu reasekuracyjnym. Dost\u0119pno\u015b\u0107 ochrony zale\u017cy m.in. od warto\u015bci ubezpieczanego maj\u0105tku, lokalizacji, bran\u017cy i charakteru ekspozycji.<\/p>\n\n\n\n
Tak\u017ce na polskim rynku wybrane ryzyka tego rodzaju mog\u0105 by\u0107 obejmowane ochron\u0105 na szczeg\u00f3lnych zasadach. Ka\u017cdorazowo wymaga to jednak analizy konkretnego przypadku i mo\u017cliwo\u015bci danego ubezpieczyciela.<\/p>\n\n\n\n
Dla agent\u00f3w i OFWCA najwa\u017cniejszy wniosek jest praktyczny: zakres wy\u0142\u0105cze\u0144 zwi\u0105zanych z wojn\u0105, dzia\u0142aniami wojennymi, terroryzmem, sabota\u017cem czy niepokojami spo\u0142ecznymi mo\u017ce r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 pomi\u0119dzy ubezpieczycielami i produktami.<\/p>\n\n\n\n
Jedne OWU pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 szerokimi poj\u0119ciami obejmuj\u0105cymi r\u00f3\u017cne przejawy konfliktu zbrojnego i jego nast\u0119pstwa. Inne stosuj\u0105 w\u0119\u017csze definicje.<\/p>\n\n\n\n
Znaczenie mo\u017ce mie\u0107 nawet to, czy w warunkach pojawiaj\u0105 si\u0119 takie poj\u0119cia jak \u201ewojna\u201d, \u201edzia\u0142ania wojenne\u201d, \u201ekonflikt zbrojny\u201d, \u201ewrogie dzia\u0142ania obcego pa\u0144stwa\u201d, \u201esabota\u017c\u201d, \u201eterroryzm\u201d, \u201ezamieszki\u201d czy \u201eniepokoje spo\u0142eczne\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Nie s\u0105 to okre\u015blenia, kt\u00f3re mo\u017cna automatycznie traktowa\u0107 jako synonimy.<\/p>\n\n\n\n
Problem nieprecyzyjnych definicji w OWU zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c dostrze\u017cony przez Rzecznika Finansowego.<\/p>\n\n\n\n
W analizie dotycz\u0105cej szk\u00f3d spowodowanych przez drony i rakiety eksperci Rzecznika zwr\u00f3cili uwag\u0119, \u017ce w warunkach ubezpiecze\u0144 stosowane s\u0105 r\u00f3\u017cne, cz\u0119sto szerokie sformu\u0142owania dotycz\u0105ce wy\u0142\u0105cze\u0144: od \u201ewojny\u201d i \u201edzia\u0142a\u0144 wojennych\u201d, przez \u201ekonflikty zbrojne\u201d, a\u017c po \u201ewrogie dzia\u0142ania obcego pa\u0144stwa\u201d czy \u201edzia\u0142ania o charakterze wojennym\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Problem polega na tym, \u017ce poj\u0119cia te nie zawsze s\u0105 precyzyjnie zdefiniowane.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017ce to prowadzi\u0107 do sporu o to, czy konkretne zdarzenie \u2013 np. upadek na budynek drona wystrzelonego z terytorium innego pa\u0144stwa \u2013 rzeczywi\u015bcie mie\u015bci si\u0119 w zakresie wy\u0142\u0105czenia.<\/p>\n\n\n\n
Podobne w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105 terroryzmu. Definicje stosowane przez zak\u0142ady ubezpiecze\u0144 r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119, a dodatkowym problemem s\u0105 dzia\u0142ania hybrydowe, kt\u00f3re mog\u0105 nie odpowiada\u0107 klasycznemu rozumieniu wojny.<\/p>\n\n\n\n
To jeden z najbardziej interesuj\u0105cych problem\u00f3w z punktu widzenia obecnych warunk\u00f3w ubezpiecze\u0144 maj\u0105tkowych.<\/p>\n\n\n\n
W wielu polisach jednym z ryzyk obj\u0119tych ochron\u0105 jest uderzenie lub upadek statku powietrznego. Nie oznacza to jednak automatycznie, \u017ce ka\u017cda szkoda spowodowana przez dron zostanie obj\u0119ta ochron\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Znaczenie mo\u017ce mie\u0107 spos\u00f3b powstania szkody.<\/p>\n\n\n\n
Inaczej nale\u017cy analizowa\u0107 przypadkowy upadek drona spowodowany awari\u0105, inaczej jego celowe skierowanie w budynek, a jeszcze inaczej skutki zestrzelenia.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku pocisku rakietowego mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 kolejne pytania, np. o mo\u017cliwo\u015b\u0107 zakwalifikowania szkody jako nast\u0119pstwa wybuchu lub eksplozji.<\/p>\n\n\n\n
Ostatecznie o zakresie ochrony decyduje tre\u015b\u0107 konkretnej umowy, definicje zawarte w OWU, zastosowane wy\u0142\u0105czenia oraz ustalone okoliczno\u015bci zdarzenia.<\/p>\n\n\n\n
Rzecznik Finansowy wskazuje na potrzeb\u0119 doprecyzowania definicji i postanowie\u0144 stosowanych w warunkach ubezpiecze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi zak\u0142ad ubezpiecze\u0144 zamierza wy\u0142\u0105czy\u0107 okre\u015blone ryzyko, zakres takiego wy\u0142\u0105czenia powinien by\u0107 mo\u017cliwie jednoznaczny i zrozumia\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
Z punktu widzenia dystrybucji ubezpiecze\u0144 ma to szczeg\u00f3lne znaczenie. Klient powinien rozumie\u0107 zakres ochrony ju\u017c na etapie zawierania umowy, a nie dopiero po wyst\u0105pieniu szkody dowiadywa\u0107 si\u0119, jak ubezpieczyciel interpretuje dane postanowienie OWU.<\/p>\n\n\n\n
Dla agenta oznacza to r\u00f3wnie\u017c, \u017ce przy klientach szczeg\u00f3lnie zainteresowanych ryzykami zwi\u0105zanymi z obecn\u0105 sytuacj\u0105 geopolityczn\u0105 samo stwierdzenie \u201ewojna jest wy\u0142\u0105czona\u201d mo\u017ce by\u0107 niewystarczaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n
Trzeba sprawdzi\u0107 dok\u0142adne brzmienie OWU.<\/p>\n\n\n\n
Osobnym zagadnieniem jest sytuacja, w kt\u00f3rej szkoda w mieniu osoby trzeciej powstaje wskutek dzia\u0142a\u0144 podejmowanych przez polskie Si\u0142y Zbrojne \u2013 np. podczas neutralizacji zagro\u017cenia w polskiej przestrzeni powietrznej.<\/p>\n\n\n\n
Taki przypadek wymaga odr\u0119bnej analizy podstaw odpowiedzialno\u015bci Skarbu Pa\u0144stwa. Nie nale\u017cy automatycznie uto\u017csamia\u0107 go ze standardow\u0105 szkod\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 bezpo\u015brednio z dzia\u0142ania wrogiego drona czy pocisku.<\/p>\n\n\n\n
Dla poszkodowanego kluczowe b\u0119dzie wi\u0119c nie tylko ustalenie rozmiaru szkody, lecz tak\u017ce jej bezpo\u015bredniej przyczyny i podmiotu, kt\u00f3rego dzia\u0142anie doprowadzi\u0142o do jej powstania.<\/p>\n\n\n\n
Rosn\u0105ca liczba pyta\u0144 o drony, sabota\u017c, dzia\u0142ania hybrydowe czy ryzyka wojenne pokazuje, \u017ce temat, kt\u00f3ry do niedawna pozostawa\u0142 niszowy, zaczyna pojawia\u0107 si\u0119 w praktyce dystrybucyjnej.<\/p>\n\n\n\n
Agent nie powinien jednak odpowiada\u0107 klientowi og\u00f3lnym stwierdzeniem, \u017ce \u201ewojna jest wy\u0142\u0105czona\u201d albo \u2013 przeciwnie \u2013 \u017ce skoro w polisie znajduje si\u0119 ryzyko upadku statku powietrznego, szkoda spowodowana przez dron b\u0119dzie obj\u0119ta ochron\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W praktyce trzeba sprawdzi\u0107 co najmniej: zakres ochrony, definicje stosowane w OWU, katalog wy\u0142\u0105cze\u0144, ewentualne klauzule dodatkowe oraz okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych dosz\u0142o do szkody.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku klient\u00f3w biznesowych o wi\u0119kszej ekspozycji na ryzyka polityczne warto r\u00f3wnie\u017c zweryfikowa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania rozwi\u0105za\u0144 dodatkowych, w tym ochrony typu PV\/PVT.<\/p>\n\n\n\n
Obecna sytuacja pokazuje przede wszystkim, jak du\u017ce znaczenie w ubezpieczeniach ma precyzja j\u0119zyka. W przypadku szkody r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy \u201eupadkiem statku powietrznego\u201d, \u201edzia\u0142aniem wojennym\u201d, \u201esabota\u017cem\u201d a \u201eaktem terrorystycznym\u201d mo\u017ce przesta\u0107 by\u0107 problemem czysto definicyjnym i sta\u0107 si\u0119 pytaniem o realn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za wielomilionow\u0105 szkod\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Na zako\u0144czenie ciekawostka historyczna. W zbiorach prezesa Alwis&Secura Wojciecha Migacza znajduje si\u0119 polisa wojenna wystawiona przez Cesarsko-Kr\u00f3lewskie Uprzywilejowane Towarzystwo Ubezpiecze\u0144 na \u017bycie \u201eAustryacki Feniks\u201d w Wiedniu.<\/p>\n\n\n\n
Ochrona odnosi\u0142a si\u0119 do sytuacji, w kt\u00f3rej \u015bmier\u0107 nast\u0105pi\u0142a na wojnie albo wskutek nast\u0119pstw odniesionego podczas niej zranienia.<\/p>\n\n\n\n
Historyczny dokument dobrze pokazuje, \u017ce problem ubezpieczalno\u015bci ryzyka wojennego nie jest nowy. Zmieniaj\u0105 si\u0119 jednak charakter konflikt\u00f3w, technologie oraz rodzaje zagro\u017ce\u0144. Dzi\u015b do tradycyjnych ryzyk dochodz\u0105 drony, cyberataki, sabota\u017c i dzia\u0142ania hybrydowe \u2013 a wraz z nimi nowe pytania o granice odpowiedzialno\u015bci ubezpieczycieli.<\/p>\n\n\n\n
Materia\u0142 ma charakter ekspercki i odnosi si\u0119 do analizowanych warunk\u00f3w ubezpiecze\u0144. Zakres odpowiedzialno\u015bci w konkretnej sprawie ka\u017cdorazowo zale\u017cy od tre\u015bci umowy, obowi\u0105zuj\u0105cych OWU oraz okoliczno\u015bci zdarzenia.<\/em><\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pytania o odpowiedzialno\u015b\u0107 ubezpieczycieli za szkody zwi\u0105zane z wojn\u0105, dzia\u0142aniami wojennymi, terroryzmem czy sabota\u017cem jeszcze kilka lat temu…\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4752,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_appearance_grid":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0},"categories":[241],"tags":[],"yoast_head":"\n