Czy za kilka lat sp\u00f3r o odszkodowanie po kolizji b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 zupe\u0142nie inaczej ni\u017c dzi\u015b? Rozw\u00f3j pojazd\u00f3w autonomicznych sprawia, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 pytania nie tylko o bezpiecze\u0144stwo, ale r\u00f3wnie\u017c o odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkody. Gdy samoch\u00f3d prowadzi komputer, a nie cz\u0142owiek, kto powinien ponie\u015b\u0107 konsekwencje b\u0142\u0119dnej decyzji \u2013 w\u0142a\u015bciciel pojazdu, producent, tw\u00f3rca oprogramowania, a mo\u017ce\u2026 sam algorytm?<\/p>\n\n\n\n
To nie jest ju\u017c futurystyczny scenariusz. Takie zdarzenia maj\u0105 miejsce na\ndrogach Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie autonomiczne taks\u00f3wki przewo\u017c\u0105 pasa\u017cer\u00f3w\nka\u017cdego dnia.<\/p>\n\n\n\n
To ju\u017c si\u0119 dzieje \u2013 przyk\u0142ad\nz USA<\/b><\/p>\n\n\n\n
Pod koniec lipca 2026 r. w Los Angeles dosz\u0142o do powa\u017cnego wypadku z\nudzia\u0142em autonomicznego pojazdu Waymo. Samoch\u00f3d porusza\u0142 si\u0119 bez kierowcy, gdy\ninny pojazd potr\u0105ci\u0142 pieszego, nast\u0119pnie zjecha\u0142 na przeciwleg\u0142y pas i zderzy\u0142\nsi\u0119 z autonomiczn\u0105 taks\u00f3wk\u0105. W wyniku zdarzenia jedna osoba zosta\u0142a ci\u0119\u017cko\nranna, a kilka kolejnych trafi\u0142o do szpitala. Wst\u0119pne ustalenia wskazuj\u0105, \u017ce\nautonomiczny pojazd nie by\u0142 sprawc\u0105 kolizji i porusza\u0142 si\u0119 zgodnie z\nprzepisami. Sprawa jednak ponownie wywo\u0142a\u0142a debat\u0119 o odpowiedzialno\u015bci prawnej\npojazd\u00f3w autonomicznych. <\/p>\n\n\n\n
Nie by\u0142 to jedyny incydent. Kilka tygodni wcze\u015bniej Waymo przeprowadzi\u0142o\naktualizacj\u0119 oprogramowania dla blisko 3,9 tys. autonomicznych pojazd\u00f3w po\nserii zdarze\u0144, w kt\u00f3rych samochody wje\u017cd\u017ca\u0142y na odcinki dr\u00f3g obj\u0119te robotami\ndrogowymi. Cho\u0107 nie dosz\u0142o do powa\u017cnych obra\u017ce\u0144, ameryka\u0144ski regulator zwr\u00f3ci\u0142\nuwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 dalszego doskonalenia system\u00f3w autonomicznej jazdy. <\/p>\n\n\n\n
Kto odpowiada za\nszkod\u0119?<\/b><\/p>\n\n\n\n
Z perspektywy prawa ubezpieczeniowego odpowied\u017a nie jest jednoznaczna.<\/p>\n\n\n\n
Obecnie w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c w Polsce, podstawow\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107\nwobec os\u00f3b poszkodowanych nadal zabezpiecza obowi\u0105zkowe ubezpieczenie OC\nposiadaczy pojazd\u00f3w mechanicznych. Oznacza to, \u017ce poszkodowany otrzymuje\nodszkodowanie z polisy OC pojazdu, niezale\u017cnie od tego, czy za kierownic\u0105\nsiedzia\u0142 cz\u0142owiek, czy samoch\u00f3d porusza\u0142 si\u0119 w trybie autonomicznym.<\/p>\n\n\n\n
Dopiero na dalszym etapie mo\u017ce doj\u015b\u0107 do ustalenia, kto faktycznie ponosi\nodpowiedzialno\u015b\u0107 za zdarzenie.<\/p>\n\n\n\n
To w\u0142a\u015bnie na etapie regres\u00f3w ubezpieczeniowych mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 zupe\u0142nie\nnowe spory pomi\u0119dzy zak\u0142adami ubezpiecze\u0144 a producentami technologii.<\/p>\n\n\n\n
A co z algorytmem?<\/b><\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119 o „winie algorytmu”, z prawnego punktu\nwidzenia algorytm nie posiada zdolno\u015bci do ponoszenia odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Prawo nie traktuje sztucznej inteligencji jako samodzielnego podmiotu.\nOdpowiedzialno\u015b\u0107 zawsze ponosi cz\u0142owiek albo przedsi\u0119biorca odpowiedzialny za\nstworzenie, wdro\u017cenie lub eksploatacj\u0119 danego rozwi\u0105zania.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego pytanie nie brzmi, czy odpowiada algorytm, lecz kto odpowiada za\njego dzia\u0142anie.<\/p>\n\n\n\n
Europa przygotowuje\nsi\u0119 na nowe wyzwania<\/b><\/p>\n\n\n\n
Unia Europejska od kilku lat pracuje nad dostosowaniem przepis\u00f3w do rozwoju\nsztucznej inteligencji oraz pojazd\u00f3w autonomicznych.<\/p>\n\n\n\n
Oznacza to, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci producenci system\u00f3w autonomicznych b\u0119d\u0105\nmusieli wykazywa\u0107 jeszcze wi\u0119ksz\u0105 staranno\u015b\u0107 w zakresie bezpiecze\u0144stwa,\ndokumentowania dzia\u0142ania algorytm\u00f3w oraz zarz\u0105dzania ryzykiem.<\/p>\n\n\n\n
Co to oznacza dla\nrynku ubezpieczeniowego?<\/b><\/p>\n\n\n\n
Dla bran\u017cy ubezpieczeniowej rozw\u00f3j autonomicznej motoryzacji oznacza jedn\u0105\nz najwi\u0119kszych zmian od momentu wprowadzenia obowi\u0105zkowego OC komunikacyjnego.<\/p>\n\n\n\n
Zmieni si\u0119 r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b likwidacji szk\u00f3d. Obok opinii bieg\u0142ych z zakresu\nrekonstrukcji wypadk\u00f3w coraz cz\u0119\u015bciej analizowane b\u0119d\u0105 logi systemowe, dane z\nczujnik\u00f3w, zapis decyzji podejmowanych przez algorytmy czy historia\naktualizacji oprogramowania.<\/p>\n\n\n\n
Paradoks autonomii<\/b><\/p>\n\n\n\n
Co ciekawe, dost\u0119pne dane pokazuj\u0105, \u017ce autonomiczne pojazdy mog\u0105 by\u0107\nbezpieczniejsze od kierowc\u00f3w. Najnowsze analizy IIHS dotycz\u0105ce floty Waymo\nwskazuj\u0105 na oko\u0142o 68% mniej zg\u0142aszanych kolizji<\/b> w przeliczeniu na\nprzejechany dystans ni\u017c w przypadku kierowc\u00f3w prowadz\u0105cych tradycyjne pojazdy.\nJednocze\u015bnie eksperci podkre\u015blaj\u0105, \u017ce technologia nadal wymaga dalszego\ndoskonalenia oraz stworzenia jednolitych standard\u00f3w raportowania zdarze\u0144. <\/p>\n\n\n\n
To pokazuje, \u017ce wraz ze spadkiem liczby wypadk\u00f3w mo\u017ce rosn\u0105\u0107 stopie\u0144 ich\nskomplikowania pod wzgl\u0119dem prawnym i ubezpieczeniowym.<\/p>\n\n\n\n
Komentarz ekspercki<\/b><\/p>\n\n\n\n
Pojazdy autonomiczne nie eliminuj\u0105 odpowiedzialno\u015bci \u2013 zmieniaj\u0105 jedynie\njej charakter. Dzi\u015b g\u0142\u00f3wnym adresatem roszcze\u0144 pozostaje ubezpieczyciel OC\npojazdu, jednak coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 b\u0119d\u0105 odgrywa\u0107 regresy wobec producent\u00f3w\nsamochod\u00f3w, dostawc\u00f3w oprogramowania i tw\u00f3rc\u00f3w system\u00f3w sztucznej inteligencji.\nDla rynku ubezpieczeniowego oznacza to konieczno\u015b\u0107 rozwoju nowych produkt\u00f3w,\nnowych modeli oceny ryzyka oraz kompetencji zwi\u0105zanych z analiz\u0105 technologii, a\nnie wy\u0142\u0105cznie zachowa\u0144 kierowc\u00f3w. Wraz z rozwojem autonomicznej mobilno\u015bci\npytanie „kto prowadzi\u0142?” b\u0119dzie coraz cz\u0119\u015bciej zast\u0119powane pytaniem\n„kto odpowiada za decyzj\u0119 podj\u0119t\u0105 przez system?”.<\/p>\n\n\n\n
Czy za kilka lat sp\u00f3r o odszkodowanie po kolizji b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 zupe\u0142nie inaczej ni\u017c dzi\u015b? Rozw\u00f3j pojazd\u00f3w autonomicznych sprawia, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 pytania nie tylko o bezpiecze\u0144stwo, ale r\u00f3wnie\u017c o odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkody. Gdy samoch\u00f3d prowadzi komputer, a nie cz\u0142owiek, kto powinien ponie\u015b\u0107 konsekwencje b\u0142\u0119dnej decyzji \u2013 w\u0142a\u015bciciel pojazdu, producent, tw\u00f3rca oprogramowania, a mo\u017ce\u2026 sam algorytm?<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":703,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-704","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-top-news"],"acf":[],"yoast_head":"\n