Rosyjski dron wojskowy wy\u0142owiony z Ba\u0142tyku przy polskim wybrze\u017cu ponownie kieruje uwag\u0119 na ryzyko, kt\u00f3re jeszcze kilka lat temu w krajowych ubezpieczeniach maj\u0105tkowych mog\u0142o wydawa\u0107 si\u0119 czysto teoretyczne. Co sta\u0142oby si\u0119, gdyby podobny obiekt nie wpad\u0142 do morza, lecz spad\u0142 na dom, samoch\u00f3d albo zak\u0142ad produkcyjny?<\/p>\n\n\n\n
Odpowied\u017a ubezpieczeniowa wcale nie jest oczywista. Kluczowe mo\u017ce by\u0107 nie tylko to, co zosta\u0142o uszkodzone, ale przede wszystkim dlaczego dosz\u0142o do szkody i jak dane zdarzenie zostanie zakwalifikowane na gruncie konkretnej umowy ubezpieczenia.<\/p>\n\n\n\n
14 wrze\u015bnia polskie wojsko zlokalizowa\u0142o i wydoby\u0142o z Morza Ba\u0142tyckiego drona w rejonie Rusinowa ko\u0142o Jaros\u0142awca. Minister obrony narodowej W\u0142adys\u0142aw Kosiniak-Kamysz poinformowa\u0142, \u017ce wst\u0119pne ogl\u0119dziny wskazuj\u0105 na rosyjskie pochodzenie bezza\u0142ogowca. Reuters r\u00f3wnie\u017c opisa\u0142 zdarzenie, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na polskiego ministra obrony.<\/p>\n\n\n\n
P\u00f3\u017aniej szef MON wskazywa\u0142, \u017ce obiekt mia\u0142 bardziej cechy zwiadowcze ni\u017c bojowe i nie posiada\u0142 cech uzbrojenia. Na obecnym etapie nie ma wi\u0119c podstaw, aby twierdzi\u0107, \u017ce dron mia\u0142 zaatakowa\u0107 cel na terytorium Polski.<\/p>\n\n\n\n
Z punktu widzenia rynku ubezpieczeniowego samo zdarzenie stawia jednak interesuj\u0105ce pytanie. Co w sytuacji, gdy bezza\u0142ogowiec wojskowy rzeczywi\u015bcie spadnie na ubezpieczone mienie i spowoduje realne straty?<\/p>\n\n\n\n
Na pierwszy rzut oka sytuacja mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 prosto: obiekt lataj\u0105cy spada na dach i powoduje uszkodzenie. W ubezpieczeniach maj\u0105tkowych mo\u017cna spotka\u0107 ryzyko okre\u015blane jako upadek statku powietrznego lub innego obiektu lataj\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142adowo w warunkach ubezpieczenia mienia PZU definicja upadku statku powietrznego obejmuje katastrof\u0119 lub przymusowe l\u0105dowanie samolotu albo innego obiektu lataj\u0105cego, a tak\u017ce upadek jego cz\u0119\u015bci lub przewo\u017conego \u0142adunku.<\/p>\n\n\n\n
Nie oznacza to jednak automatycznie, \u017ce ka\u017cdy przypadek uderzenia drona b\u0119dzie obj\u0119ty ochron\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W ubezpieczeniach liczy si\u0119 bowiem nie tylko bezpo\u015bredni mechanizm powstania szkody, ale r\u00f3wnie\u017c jej przyczyna oraz wy\u0142\u0105czenia odpowiedzialno\u015bci zapisane w konkretnych OWU.<\/p>\n\n\n\n
I w\u0142a\u015bnie tutaj zaczyna si\u0119 najciekawsza cz\u0119\u015b\u0107 problemu.<\/p>\n\n\n\n
Wy\u0142\u0105czenia dotycz\u0105ce dzia\u0142a\u0144 wojennych wyst\u0119puj\u0105 w warunkach wielu ubezpiecze\u0144. Ich dok\u0142adne brzmienie nie jest jednak identyczne w ka\u017cdym produkcie, dlatego nie mo\u017cna przyj\u0105\u0107 jednej zasady obowi\u0105zuj\u0105cej dla wszystkich polis dost\u0119pnych na rynku.<\/p>\n\n\n\n
Znaczenie mo\u017ce mie\u0107 m.in. to, czy zdarzenie zostanie uznane za nast\u0119pstwo dzia\u0142a\u0144 wojennych, aktu terroru, sabota\u017cu czy te\u017c za inne zdarzenie obj\u0119te zakresem umowy.<\/p>\n\n\n\n
To wa\u017cne rozr\u00f3\u017cnienie. Samo stwierdzenie, \u017ce obiekt by\u0142 wojskowym dronem, nie powinno jeszcze prowadzi\u0107 do automatycznego wniosku dotycz\u0105cego odpowiedzialno\u015bci ubezpieczyciela. Konieczne by\u0142oby ustalenie okoliczno\u015bci konkretnej szkody oraz odniesienie ich do zakresu ochrony i wy\u0142\u0105cze\u0144 w danej umowie.<\/p>\n\n\n\n
Dla likwidacji szkody zasadnicze znaczenie mo\u017ce wi\u0119c mie\u0107 odpowied\u017a nie tylko na pytanie: \u201eco spad\u0142o?\u201d, ale r\u00f3wnie\u017c: \u201edlaczego znalaz\u0142o si\u0119 w tym miejscu i w jakich okoliczno\u015bciach dosz\u0142o do szkody?\u201d<\/p>\n\n\n\n
Podobny problem pojawia si\u0119 przy autocasco.<\/p>\n\n\n\n
Na rynku dost\u0119pne s\u0105 produkty, w kt\u00f3rych uszkodzenie samochodu przez drona mo\u017ce mie\u015bci\u0107 si\u0119 w zakresie ochrony. Przyk\u0142adowo PZU w materia\u0142ach dotycz\u0105cych AC wprost wymienia uszkodzenie pojazdu przez dron jako jeden z przyk\u0142ad\u00f3w zdarze\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 obj\u0119te ochron\u0105. Jednocze\u015bnie wskazuje na wy\u0142\u0105czenia dotycz\u0105ce m.in. skutk\u00f3w dzia\u0142a\u0144 wojennych oraz atak\u00f3w terrorystycznych.<\/p>\n\n\n\n
To dobrze pokazuje problem.<\/p>\n\n\n\n
Dron spadaj\u0105cy na samoch\u00f3d mo\u017ce by\u0107 zdarzeniem ubezpieczeniowym, ale pochodzenie i przyczyna jego upadku mog\u0105 mie\u0107 zasadnicze znaczenie dla odpowiedzialno\u015bci zak\u0142adu ubezpiecze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Nie mo\u017cna wi\u0119c przenosi\u0107 tego przyk\u0142adu na ka\u017cde AC. Ostateczna ocena zawsze wymaga sprawdzenia konkretnego zakresu i OWU.<\/p>\n\n\n\n
Od 13 listopada 2025 r. w Polsce obowi\u0105zuj\u0105 nowe przepisy dotycz\u0105ce obowi\u0105zkowego OC operator\u00f3w dron\u00f3w o masie startowej od 250 g do 20 kg. Minimalna suma gwarancyjna wynosi r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 w z\u0142otych 50 tys. SDR na jedno zdarzenie.<\/p>\n\n\n\n
W kontek\u015bcie wojskowego bezza\u0142ogowca szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105cy jest jednak inny element tych przepis\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Rozporz\u0105dzenie Ministra Finans\u00f3w i Gospodarki z 24 pa\u017adziernika 2025 r. wprost stanowi, \u017ce obowi\u0105zkowe OC operatora nie obejmuje m.in. szk\u00f3d powsta\u0142ych wskutek dzia\u0142a\u0144 wojennych, stanu wojennego, rozruch\u00f3w i zamieszek oraz akt\u00f3w terroru.<\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie polskie obowi\u0105zkowe OC operatora drona nie jest rozwi\u0105zaniem stworzonym dla rosyjskich bezza\u0142ogowc\u00f3w wojskowych. Regulacja pokazuje jednak, jak istotna w konstrukcji ochrony ubezpieczeniowej jest kwalifikacja przyczyny zdarzenia.<\/p>\n\n\n\n
Wyobra\u017amy sobie dwa pozornie podobne zdarzenia.<\/p>\n\n\n\n
W pierwszym cywilny dron u\u017cywany do wykonywania zdj\u0119\u0107 traci sterowanie i spada na zaparkowany samoch\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n
W drugim na taki sam samoch\u00f3d spada wojskowy bezza\u0142ogowiec, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 nad Polsk\u0105 w zwi\u0105zku z dzia\u0142aniami wojennymi prowadzonymi za granic\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Efekt fizyczny mo\u017ce by\u0107 niemal identyczny: uszkodzona karoseria, rozbita szyba czy zniszczony dach pojazdu. Z perspektywy ubezpieczeniowej mog\u0105 to by\u0107 jednak dwie zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne sprawy.<\/p>\n\n\n\n
I w\u0142a\u015bnie dlatego w tego typu szkodach tak wa\u017cne staj\u0105 si\u0119 ustalenia dotycz\u0105ce przyczyny zdarzenia.<\/p>\n\n\n\n
Rosn\u0105ce napi\u0119cie geopolityczne sprawia, \u017ce pytania o szkody zwi\u0105zane z dronami, sabota\u017cem czy dzia\u0142aniami wojennymi przestaj\u0105 by\u0107 wy\u0142\u0105cznie akademick\u0105 dyskusj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Dla agent\u00f3w i broker\u00f3w nie oznacza to oczywi\u015bcie potrzeby straszenia klient\u00f3w wojn\u0105. Jest natomiast argumentem za dok\u0142adnym rozumieniem zakresu oferowanej ochrony, zw\u0142aszcza w przypadku ubezpiecze\u0144 maj\u0105tkowych przedsi\u0119biorstw, nieruchomo\u015bci i autocasco.<\/p>\n\n\n\n
W rozmowie o ochronie coraz wi\u0119kszego znaczenia mo\u017ce nabiera\u0107 nie tylko lista ryzyk obj\u0119tych polis\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c katalog wy\u0142\u0105cze\u0144 i spos\u00f3b ich zdefiniowania.<\/p>\n\n\n\n
Bo w przypadku szkody spowodowanej przez drona odpowied\u017a na pozornie proste pytanie: \u201eczy polisa za to zap\u0142aci?\u201d mo\u017ce zale\u017ce\u0107 od znacznie bardziej skomplikowanego pytania: \u201eczym z punktu widzenia umowy ubezpieczenia by\u0142o to zdarzenie?\u201d<\/p>\n\n\n\n
Dron wy\u0142owiony z Ba\u0142tyku nie spowodowa\u0142 opisywanych tutaj szk\u00f3d \u2013 przedstawione scenariusze s\u0105 analiz\u0105 potencjalnych konsekwencji podobnego zdarzenia. Sam przypadek pokazuje jednak, \u017ce ryzyka geopolityczne coraz cz\u0119\u015bciej mog\u0105 styka\u0107 si\u0119 z codzienn\u0105 praktyk\u0105 rynku ubezpieczeniowego.<\/p>\n\n\n\n
Dla bran\u017cy najwa\u017cniejszy wniosek jest prosty: przy szkodzie spowodowanej przez obiekt wojskowy nie wystarczy ustali\u0107, \u017ce dosz\u0142o do uszkodzenia mienia. O odpowiedzialno\u015bci ubezpieczyciela mo\u017ce zdecydowa\u0107 dok\u0142adna przyczyna zdarzenia, zakres zawartej umowy i tre\u015b\u0107 konkretnych OWU.<\/p>\n\n\n\n