16 listopada 2026, 09:28 10 min
Okiem Eksperta Okiem Eksperta

Ubezpieczenie grupowe pracowników a RODO. Czy pracodawca może żądać od agenta umowy powierzenia danych?

Pracodawca chce zawrzeć grupowe ubezpieczenie pracowników, ale stawia agentowi warunek: najpierw podpisanie umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych. Bez tego nie zgadza się na zawarcie ubezpieczenia. Czy takie żądanie ma podstawy prawne? Kto w tej sytuacji jest administratorem danych i jakie obowiązki wynikają z RODO? Odpowiedź wymaga rozróżnienia dwóch pojęć, które w praktyce bywają ze sobą mylone: powierzenia przetwarzania danych i ich udostępnienia niezależnemu administratorowi.

Pracodawca żąda dodatkowej umowy. Kto ma rację?

W praktyce dystrybucji ubezpieczeń grupowych pojawiają się sytuacje, w których pracodawca, występujący jako ubezpieczający, uzależnia zawarcie umowy ubezpieczenia od wcześniejszego podpisania przez agenta umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych.

Z takim właśnie pytaniem zwrócono się do mnie w jednej ze spraw dotyczących grupowego ubezpieczenia pracowników. Pracodawca jednoznacznie oświadczył, że bez podpisania dodatkowej umowy nie przystąpi do zawarcia ubezpieczenia. Agent znalazł się więc w sytuacji, w której oczekiwania potencjalnego klienta biznesowego nie odpowiadały standardowemu modelowi przetwarzania danych stosowanemu przy zawieraniu ubezpieczeń grupowych.

Czy pracodawca ma prawo postawić taki warunek? Oczywiście może określać swoje oczekiwania dotyczące współpracy i bezpieczeństwa danych. Nie oznacza to jednak, że żądany dokument jest prawnie właściwy.

W opisanym przypadku zasadnicze znaczenie ma to, w czyim imieniu i w jakim celu przetwarzane są dane pracowników. Jeżeli pracodawca udostępnia dane zakładowi ubezpieczeń, który wykorzystuje je do realizacji własnych celów związanych z działalnością ubezpieczeniową, nie mamy do czynienia z klasycznym powierzeniem przetwarzania danych.

Powierzenie a udostępnienie danych. Dwie różne sytuacje prawne

Zgodnie z art. 28 RODO umowa powierzenia przetwarzania danych osobowych jest wymagana wtedy, gdy administrator korzysta z usług innego podmiotu, który przetwarza dane osobowe w jego imieniu.

Podmiot przetwarzający, określany również jako procesor, nie wykorzystuje powierzonych mu danych do własnych, niezależnie określonych celów. Wykonuje czynności na rzecz administratora i w granicach wynikających z właściwej podstawy prawnej oraz zawartej umowy.

Przykładem takiej relacji może być korzystanie przez przedsiębiorcę z usług zewnętrznej firmy informatycznej, która utrzymuje system zawierający dane pracowników, albo podmiotu realizującego określone czynności kadrowo-płacowe.

Inaczej wygląda sytuacja, w której dane trafiają do podmiotu samodzielnie określającego cele i sposoby ich przetwarzania. Wówczas mamy do czynienia z udostępnieniem danych odrębnemu administratorowi, a nie ich powierzeniem.

To rozróżnienie ma fundamentalne znaczenie dla oceny relacji pomiędzy pracodawcą, ubezpieczycielem i agentem ubezpieczeniowym.

Nie każda sytuacja, w której jeden podmiot przekazuje dane osobowe drugiemu, wymaga bowiem podpisania umowy powierzenia. O rodzaju relacji nie decyduje samo przekazanie informacji, lecz rzeczywista rola podmiotów uczestniczących w przetwarzaniu danych.

Kto jest administratorem danych przy ubezpieczeniu grupowym?

W typowym modelu grupowego ubezpieczenia pracowniczego występują dwa niezależne podmioty przetwarzające dane osobowe: pracodawca będący ubezpieczającym oraz zakład ubezpieczeń występujący jako ubezpieczyciel.

Pracodawca przetwarza dane pracowników w związku z zatrudnieniem, organizacją świadczeń pracowniczych i obsługą oferowanego ubezpieczenia grupowego. Zakład ubezpieczeń wykorzystuje natomiast otrzymane dane do realizacji własnych celów związanych z działalnością ubezpieczeniową.

Mogą one obejmować między innymi zawarcie i wykonywanie umowy ubezpieczenia, prowadzenie dokumentacji, obsługę ochrony ubezpieczeniowej czy realizację obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Ubezpieczyciel nie wykonuje tych czynności w imieniu pracodawcy. Działa jako odrębny administrator, ponoszący samodzielną odpowiedzialność za zgodność przetwarzania danych z RODO.

Oznacza to, że w takim modelu pracodawca i zakład ubezpieczeń są niezależnymi administratorami danych osobowych, a przekazanie danych pomiędzy nimi stanowi ich udostępnienie.

Nie zachodzi więc relacja administrator–procesor, która uzasadniałaby zawarcie umowy powierzenia na podstawie art. 28 RODO.

Warto przy tym pamiętać, że status administratora danych nie wynika wyłącznie z nazwy przyjętej w dokumentacji. Decydują rzeczywiste cele i sposoby przetwarzania danych oraz zakres samodzielności poszczególnych podmiotów.

Jaką rolę pełnią agent, multiagent i OFWCA?

Wątpliwości dotyczące RODO pojawiają się również dlatego, że w procesie zawierania ubezpieczenia grupowego uczestniczy nie tylko pracodawca i zakład ubezpieczeń, ale także pośrednik ubezpieczeniowy.

W relacjach agencyjnych kwestie przetwarzania danych osobowych są regulowane w ramach współpracy pomiędzy zakładem ubezpieczeń a agentem lub multiagentem. W zakresie czynności wykonywanych na rzecz ubezpieczyciela pośrednik może działać jako podmiot przetwarzający, jeżeli odpowiada to rzeczywistemu charakterowi wykonywanych czynności.

Odpowiednie postanowienia dotyczące przetwarzania danych mogą być zawarte w umowie agencyjnej lub w odrębnym dokumencie regulującym te obowiązki.

W przypadku multiagencji znaczenie ma również prawidłowe umocowanie osób fizycznych wykonujących czynności agencyjne, czyli OFWCA, oraz zapewnienie im odpowiednich upoważnień i zasad dostępu do danych osobowych.

W praktyce Alwis&Secura kwestie te regulowane są w ramach przyjętych rozwiązań organizacyjnych i dokumentacji dotyczącej przetwarzania danych.

Należy jednak odróżnić upoważnienie pracownika lub współpracownika do przetwarzania danych od umowy powierzenia zawieranej z odrębnym podmiotem przetwarzającym. Są to różne instrumenty prawne, których zastosowanie zależy od rzeczywistego charakteru współpracy.

Najważniejsze pozostaje to, że sam udział agenta w zawieraniu grupowego ubezpieczenia pracowników nie oznacza, że przetwarza on dane w imieniu pracodawcy.

Jeżeli agent wykonuje czynności w ramach dystrybucji ubezpieczenia na rzecz zakładu ubezpieczeń, nie staje się automatycznie procesorem pracodawcy. Nie ma zatem podstaw do zawierania z pracodawcą umowy powierzenia wyłącznie dlatego, że pośrednik uczestniczy w przekazaniu danych potrzebnych do zawarcia ubezpieczenia.

Czy zgoda pracownika jest podstawą przekazania danych?

Przy zawieraniu grupowego ubezpieczenia pracowniczego istotną rolę odgrywa deklaracja przystąpienia do ubezpieczenia. To na jej podstawie pracownik wyraża wolę objęcia go ochroną ubezpieczeniową i przekazuje informacje potrzebne do realizacji tego procesu.

Należy jednak rozróżnić zgodę na przystąpienie do ubezpieczenia od zgody na przetwarzanie danych osobowych w rozumieniu RODO. Nie są to pojęcia tożsame.

Podstawą przetwarzania danych może być, zależnie od konkretnej czynności, między innymi niezbędność przetwarzania do wykonania umowy lub podjęcia działań przed jej zawarciem, realizacja obowiązku prawnego albo inna przesłanka przewidziana w art. 6 RODO. W przypadku danych dotyczących zdrowia konieczne jest dodatkowo uwzględnienie wymogów art. 9 RODO.

Samo podpisanie deklaracji przystąpienia nie oznacza zatem automatycznie, że wszystkie operacje na danych osobowych odbywają się na podstawie zgody pracownika.

Dla prawidłowego przeprowadzenia procesu ubezpieczeniowego ważne jest ustalenie, jakie dane są niezbędne, kto je pozyskuje, komu są przekazywane oraz na jakiej podstawie prawnej odbywa się ich przetwarzanie.

Nie zmienia to jednak zasadniczego wniosku: jeżeli zakład ubezpieczeń otrzymuje dane jako niezależny administrator, ich przekazanie nie stanowi powierzenia przetwarzania danych przez pracodawcę.

Jak prawidłowo uregulować przekazywanie danych między pracodawcą a ubezpieczycielem?

Brak obowiązku zawarcia umowy powierzenia nie oznacza, że strony mogą pominąć kwestie ochrony danych osobowych.

Przeciwnie, przy organizowaniu grupowego ubezpieczenia pracowniczego warto jasno określić zasady przekazywania danych, zakres informacji niezbędnych do objęcia pracowników ochroną oraz obowiązki poszczególnych uczestników procesu.

W praktyce odpowiednie postanowienia mogą znaleźć się w dokumentacji związanej z zawarciem i obsługą umowy ubezpieczenia grupowego. Powinny one uwzględniać zarówno obowiązki pracodawcy, jak i zakładu ubezpieczeń.

Szczególnego znaczenia nabiera bezpieczeństwo przekazywanych informacji. Dane pracowników nie powinny trafiać do przypadkowych odbiorców ani być przesyłane kanałami, które nie zapewniają odpowiedniego poziomu ochrony.

Ubezpieczyciel, jako niezależny administrator, odpowiada za zgodne z prawem przetwarzanie otrzymanych danych, ich bezpieczeństwo oraz realizację obowiązków informacyjnych i innych wymagań wynikających z RODO.

W dokumentacji współpracy można również doprecyzować zasady poufności i bezpiecznej wymiany informacji. Takie ustalenia nie zmieniają jednak statusu stron i nie przekształcają relacji dwóch niezależnych administratorów w powierzenie przetwarzania danych.

Co powinien zrobić agent, gdy pracodawca żąda umowy powierzenia?

Dla agenta ubezpieczeniowego podobna sytuacja może stanowić problem nie tylko prawny, ale również biznesowy. Z jednej strony pracodawca oczekuje podpisania określonego dokumentu, z drugiej agent musi działać zgodnie z zasadami obowiązującymi u reprezentowanego ubezpieczyciela.

Najważniejsze jest wyjaśnienie, że odmowa podpisania umowy powierzenia nie oznacza odmowy zapewnienia ochrony danych osobowych.

Agent powinien wskazać, że zakład ubezpieczeń przetwarza dane we własnych celach związanych z działalnością ubezpieczeniową, a nie w imieniu pracodawcy. Z tego względu właściwym rozwiązaniem jest odpowiednie uregulowanie udostępnienia danych, a nie automatyczne zawieranie umowy na podstawie art. 28 RODO.

W przypadku dalszych wątpliwości warto skierować sprawę do właściwej jednostki zakładu ubezpieczeń, na przykład działu prawnego lub inspektora ochrony danych. Pozwoli to przedstawić pracodawcy stanowisko uwzględniające rzeczywisty model przetwarzania danych stosowany przez ubezpieczyciela.

Agent nie powinien samodzielnie podpisywać dodatkowych dokumentów dotyczących przetwarzania danych, jeżeli nie ma do tego odpowiedniego umocowania. Szczególnie istotne jest to w przypadku multiagentów, którzy współpracują z wieloma zakładami ubezpieczeń.

Nieuzasadnione podpisanie umowy powierzenia mogłoby bowiem prowadzić do przyjęcia obowiązków, które nie odpowiadają rzeczywistej roli pośrednika w procesie ubezpieczeniowym.

Dlaczego prawidłowe określenie ról ma tak duże znaczenie?

Rozróżnienie administratora danych i podmiotu przetwarzającego nie jest wyłącznie kwestią formalną. Od prawidłowego określenia tych ról zależy zakres odpowiedzialności poszczególnych podmiotów.

Administrator samodzielnie odpowiada za zgodność realizowanych przez siebie operacji przetwarzania z przepisami RODO. Podmiot przetwarzający działa natomiast w imieniu administratora, w granicach powierzonych mu czynności i wynikających z tego obowiązków.

Europejska Rada Ochrony Danych w swoich wytycznych dotyczących pojęć administratora i podmiotu przetwarzającego podkreśla, że o kwalifikacji prawnej decydują rzeczywiste okoliczności przetwarzania danych, a nie wyłącznie postanowienia zawarte w umowie.

Oznacza to, że samo nazwanie jednego podmiotu administratorem, a drugiego procesorem nie przesądza jeszcze o prawidłowości przyjętego rozwiązania.

W ubezpieczeniach grupowych ma to szczególne znaczenie ze względu na udział kilku podmiotów: pracodawcy, zakładu ubezpieczeń, pośrednika oraz osób wykonujących czynności agencyjne. Każdy z nich może uczestniczyć w przetwarzaniu danych, ale nie oznacza to, że pomiędzy wszystkimi uczestnikami należy zawierać odrębne umowy powierzenia.

Podsumowanie. Nie każde przekazanie danych wymaga umowy powierzenia

W opisanym przypadku pracodawca uzależnił zawarcie grupowego ubezpieczenia pracowników od podpisania przez agenta umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych. Przy standardowym modelu dystrybucji ubezpieczenia grupowego takie żądanie nie znajduje jednak uzasadnienia w samym fakcie przekazywania danych pracowników.

Co do zasady pracodawca jako ubezpieczający i zakład ubezpieczeń jako ubezpieczyciel występują w tej relacji jako odrębni administratorzy danych osobowych. Każdy z nich przetwarza dane we własnych celach i ponosi niezależną odpowiedzialność za ich ochronę.

Nie ma zatem podstaw do zawierania umowy powierzenia przetwarzania danych pomiędzy pracodawcą a agentem wyłącznie z powodu zawarcia grupowego ubezpieczenia pracowniczego.

Nie zwalnia to stron z obowiązku prawidłowego uregulowania udostępniania danych, zapewnienia ich poufności oraz stosowania odpowiednich zabezpieczeń.

Dla agentów i multiagentów najważniejszy wniosek jest praktyczny: w przypadku żądania podpisania dodatkowej umowy należy najpierw ustalić rzeczywiste role poszczególnych podmiotów. O rodzaju wymaganej dokumentacji powinny decydować przepisy i charakter przetwarzania danych, a nie samo oczekiwanie pracodawcy.

Posłuchaj artykuł
0:00 / 0:00

Czyta głos wygenerowany przez AI

Ubezpieczenie grupowe pracowników a RODO. Czy pracodawca może żądać od agenta umowy powierzenia danych?

Pracodawca chce zawrzeć grupowe ubezpieczenie pracowników, ale stawia agentowi warunek: najpierw podpisanie umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych. Bez tego nie zgadza się na zawarcie ubezpieczenia. Czy takie żądanie ma podstawy prawne? Kto w tej sytuacji jest administratorem danych i jakie obowiązki wynikają z RODO? Odpowiedź wymaga rozróżnienia dwóch pojęć, które w praktyce bywają ze sobą mylone: powierzenia przetwarzania danych i ich udostępnienia niezależnemu administratorowi.

Pracodawca żąda dodatkowej umowy. Kto ma rację?

W praktyce dystrybucji ubezpieczeń grupowych pojawiają się sytuacje, w których pracodawca, występujący jako ubezpieczający, uzależnia zawarcie umowy ubezpieczenia od wcześniejszego podpisania przez agenta umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych.

Z takim właśnie pytaniem zwrócono się do mnie w jednej ze spraw dotyczących grupowego ubezpieczenia pracowników. Pracodawca jednoznacznie oświadczył, że bez podpisania dodatkowej umowy nie przystąpi do zawarcia ubezpieczenia. Agent znalazł się więc w sytuacji, w której oczekiwania potencjalnego klienta biznesowego nie odpowiadały standardowemu modelowi przetwarzania danych stosowanemu przy zawieraniu ubezpieczeń grupowych.

Czy pracodawca ma prawo postawić taki warunek? Oczywiście może określać swoje oczekiwania dotyczące współpracy i bezpieczeństwa danych. Nie oznacza to jednak, że żądany dokument jest prawnie właściwy.

W opisanym przypadku zasadnicze znaczenie ma to, w czyim imieniu i w jakim celu przetwarzane są dane pracowników. Jeżeli pracodawca udostępnia dane zakładowi ubezpieczeń, który wykorzystuje je do realizacji własnych celów związanych z działalnością ubezpieczeniową, nie mamy do czynienia z klasycznym powierzeniem przetwarzania danych.

Powierzenie a udostępnienie danych. Dwie różne sytuacje prawne

Zgodnie z art. 28 RODO umowa powierzenia przetwarzania danych osobowych jest wymagana wtedy, gdy administrator korzysta z usług innego podmiotu, który przetwarza dane osobowe w jego imieniu.

Podmiot przetwarzający, określany również jako procesor, nie wykorzystuje powierzonych mu danych do własnych, niezależnie określonych celów. Wykonuje czynności na rzecz administratora i w granicach wynikających z właściwej podstawy prawnej oraz zawartej umowy.

Przykładem takiej relacji może być korzystanie przez przedsiębiorcę z usług zewnętrznej firmy informatycznej, która utrzymuje system zawierający dane pracowników, albo podmiotu realizującego określone czynności kadrowo-płacowe.

Inaczej wygląda sytuacja, w której dane trafiają do podmiotu samodzielnie określającego cele i sposoby ich przetwarzania. Wówczas mamy do czynienia z udostępnieniem danych odrębnemu administratorowi, a nie ich powierzeniem.

To rozróżnienie ma fundamentalne znaczenie dla oceny relacji pomiędzy pracodawcą, ubezpieczycielem i agentem ubezpieczeniowym.

Nie każda sytuacja, w której jeden podmiot przekazuje dane osobowe drugiemu, wymaga bowiem podpisania umowy powierzenia. O rodzaju relacji nie decyduje samo przekazanie informacji, lecz rzeczywista rola podmiotów uczestniczących w przetwarzaniu danych.

Kto jest administratorem danych przy ubezpieczeniu grupowym?

W typowym modelu grupowego ubezpieczenia pracowniczego występują dwa niezależne podmioty przetwarzające dane osobowe: pracodawca będący ubezpieczającym oraz zakład ubezpieczeń występujący jako ubezpieczyciel.

Pracodawca przetwarza dane pracowników w związku z zatrudnieniem, organizacją świadczeń pracowniczych i obsługą oferowanego ubezpieczenia grupowego. Zakład ubezpieczeń wykorzystuje natomiast otrzymane dane do realizacji własnych celów związanych z działalnością ubezpieczeniową.

Mogą one obejmować między innymi zawarcie i wykonywanie umowy ubezpieczenia, prowadzenie dokumentacji, obsługę ochrony ubezpieczeniowej czy realizację obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Ubezpieczyciel nie wykonuje tych czynności w imieniu pracodawcy. Działa jako odrębny administrator, ponoszący samodzielną odpowiedzialność za zgodność przetwarzania danych z RODO.

Oznacza to, że w takim modelu pracodawca i zakład ubezpieczeń są niezależnymi administratorami danych osobowych, a przekazanie danych pomiędzy nimi stanowi ich udostępnienie.

Nie zachodzi więc relacja administrator–procesor, która uzasadniałaby zawarcie umowy powierzenia na podstawie art. 28 RODO.

Warto przy tym pamiętać, że status administratora danych nie wynika wyłącznie z nazwy przyjętej w dokumentacji. Decydują rzeczywiste cele i sposoby przetwarzania danych oraz zakres samodzielności poszczególnych podmiotów.

Jaką rolę pełnią agent, multiagent i OFWCA?

Wątpliwości dotyczące RODO pojawiają się również dlatego, że w procesie zawierania ubezpieczenia grupowego uczestniczy nie tylko pracodawca i zakład ubezpieczeń, ale także pośrednik ubezpieczeniowy.

W relacjach agencyjnych kwestie przetwarzania danych osobowych są regulowane w ramach współpracy pomiędzy zakładem ubezpieczeń a agentem lub multiagentem. W zakresie czynności wykonywanych na rzecz ubezpieczyciela pośrednik może działać jako podmiot przetwarzający, jeżeli odpowiada to rzeczywistemu charakterowi wykonywanych czynności.

Odpowiednie postanowienia dotyczące przetwarzania danych mogą być zawarte w umowie agencyjnej lub w odrębnym dokumencie regulującym te obowiązki.

W przypadku multiagencji znaczenie ma również prawidłowe umocowanie osób fizycznych wykonujących czynności agencyjne, czyli OFWCA, oraz zapewnienie im odpowiednich upoważnień i zasad dostępu do danych osobowych.

W praktyce Alwis&Secura kwestie te regulowane są w ramach przyjętych rozwiązań organizacyjnych i dokumentacji dotyczącej przetwarzania danych.

Należy jednak odróżnić upoważnienie pracownika lub współpracownika do przetwarzania danych od umowy powierzenia zawieranej z odrębnym podmiotem przetwarzającym. Są to różne instrumenty prawne, których zastosowanie zależy od rzeczywistego charakteru współpracy.

Najważniejsze pozostaje to, że sam udział agenta w zawieraniu grupowego ubezpieczenia pracowników nie oznacza, że przetwarza on dane w imieniu pracodawcy.

Jeżeli agent wykonuje czynności w ramach dystrybucji ubezpieczenia na rzecz zakładu ubezpieczeń, nie staje się automatycznie procesorem pracodawcy. Nie ma zatem podstaw do zawierania z pracodawcą umowy powierzenia wyłącznie dlatego, że pośrednik uczestniczy w przekazaniu danych potrzebnych do zawarcia ubezpieczenia.

Czy zgoda pracownika jest podstawą przekazania danych?

Przy zawieraniu grupowego ubezpieczenia pracowniczego istotną rolę odgrywa deklaracja przystąpienia do ubezpieczenia. To na jej podstawie pracownik wyraża wolę objęcia go ochroną ubezpieczeniową i przekazuje informacje potrzebne do realizacji tego procesu.

Należy jednak rozróżnić zgodę na przystąpienie do ubezpieczenia od zgody na przetwarzanie danych osobowych w rozumieniu RODO. Nie są to pojęcia tożsame.

Podstawą przetwarzania danych może być, zależnie od konkretnej czynności, między innymi niezbędność przetwarzania do wykonania umowy lub podjęcia działań przed jej zawarciem, realizacja obowiązku prawnego albo inna przesłanka przewidziana w art. 6 RODO. W przypadku danych dotyczących zdrowia konieczne jest dodatkowo uwzględnienie wymogów art. 9 RODO.

Samo podpisanie deklaracji przystąpienia nie oznacza zatem automatycznie, że wszystkie operacje na danych osobowych odbywają się na podstawie zgody pracownika.

Dla prawidłowego przeprowadzenia procesu ubezpieczeniowego ważne jest ustalenie, jakie dane są niezbędne, kto je pozyskuje, komu są przekazywane oraz na jakiej podstawie prawnej odbywa się ich przetwarzanie.

Nie zmienia to jednak zasadniczego wniosku: jeżeli zakład ubezpieczeń otrzymuje dane jako niezależny administrator, ich przekazanie nie stanowi powierzenia przetwarzania danych przez pracodawcę.

Jak prawidłowo uregulować przekazywanie danych między pracodawcą a ubezpieczycielem?

Brak obowiązku zawarcia umowy powierzenia nie oznacza, że strony mogą pominąć kwestie ochrony danych osobowych.

Przeciwnie, przy organizowaniu grupowego ubezpieczenia pracowniczego warto jasno określić zasady przekazywania danych, zakres informacji niezbędnych do objęcia pracowników ochroną oraz obowiązki poszczególnych uczestników procesu.

W praktyce odpowiednie postanowienia mogą znaleźć się w dokumentacji związanej z zawarciem i obsługą umowy ubezpieczenia grupowego. Powinny one uwzględniać zarówno obowiązki pracodawcy, jak i zakładu ubezpieczeń.

Szczególnego znaczenia nabiera bezpieczeństwo przekazywanych informacji. Dane pracowników nie powinny trafiać do przypadkowych odbiorców ani być przesyłane kanałami, które nie zapewniają odpowiedniego poziomu ochrony.

Ubezpieczyciel, jako niezależny administrator, odpowiada za zgodne z prawem przetwarzanie otrzymanych danych, ich bezpieczeństwo oraz realizację obowiązków informacyjnych i innych wymagań wynikających z RODO.

W dokumentacji współpracy można również doprecyzować zasady poufności i bezpiecznej wymiany informacji. Takie ustalenia nie zmieniają jednak statusu stron i nie przekształcają relacji dwóch niezależnych administratorów w powierzenie przetwarzania danych.

Co powinien zrobić agent, gdy pracodawca żąda umowy powierzenia?

Dla agenta ubezpieczeniowego podobna sytuacja może stanowić problem nie tylko prawny, ale również biznesowy. Z jednej strony pracodawca oczekuje podpisania określonego dokumentu, z drugiej agent musi działać zgodnie z zasadami obowiązującymi u reprezentowanego ubezpieczyciela.

Najważniejsze jest wyjaśnienie, że odmowa podpisania umowy powierzenia nie oznacza odmowy zapewnienia ochrony danych osobowych.

Agent powinien wskazać, że zakład ubezpieczeń przetwarza dane we własnych celach związanych z działalnością ubezpieczeniową, a nie w imieniu pracodawcy. Z tego względu właściwym rozwiązaniem jest odpowiednie uregulowanie udostępnienia danych, a nie automatyczne zawieranie umowy na podstawie art. 28 RODO.

W przypadku dalszych wątpliwości warto skierować sprawę do właściwej jednostki zakładu ubezpieczeń, na przykład działu prawnego lub inspektora ochrony danych. Pozwoli to przedstawić pracodawcy stanowisko uwzględniające rzeczywisty model przetwarzania danych stosowany przez ubezpieczyciela.

Agent nie powinien samodzielnie podpisywać dodatkowych dokumentów dotyczących przetwarzania danych, jeżeli nie ma do tego odpowiedniego umocowania. Szczególnie istotne jest to w przypadku multiagentów, którzy współpracują z wieloma zakładami ubezpieczeń.

Nieuzasadnione podpisanie umowy powierzenia mogłoby bowiem prowadzić do przyjęcia obowiązków, które nie odpowiadają rzeczywistej roli pośrednika w procesie ubezpieczeniowym.

Dlaczego prawidłowe określenie ról ma tak duże znaczenie?

Rozróżnienie administratora danych i podmiotu przetwarzającego nie jest wyłącznie kwestią formalną. Od prawidłowego określenia tych ról zależy zakres odpowiedzialności poszczególnych podmiotów.

Administrator samodzielnie odpowiada za zgodność realizowanych przez siebie operacji przetwarzania z przepisami RODO. Podmiot przetwarzający działa natomiast w imieniu administratora, w granicach powierzonych mu czynności i wynikających z tego obowiązków.

Europejska Rada Ochrony Danych w swoich wytycznych dotyczących pojęć administratora i podmiotu przetwarzającego podkreśla, że o kwalifikacji prawnej decydują rzeczywiste okoliczności przetwarzania danych, a nie wyłącznie postanowienia zawarte w umowie.

Oznacza to, że samo nazwanie jednego podmiotu administratorem, a drugiego procesorem nie przesądza jeszcze o prawidłowości przyjętego rozwiązania.

W ubezpieczeniach grupowych ma to szczególne znaczenie ze względu na udział kilku podmiotów: pracodawcy, zakładu ubezpieczeń, pośrednika oraz osób wykonujących czynności agencyjne. Każdy z nich może uczestniczyć w przetwarzaniu danych, ale nie oznacza to, że pomiędzy wszystkimi uczestnikami należy zawierać odrębne umowy powierzenia.

Podsumowanie. Nie każde przekazanie danych wymaga umowy powierzenia

W opisanym przypadku pracodawca uzależnił zawarcie grupowego ubezpieczenia pracowników od podpisania przez agenta umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych. Przy standardowym modelu dystrybucji ubezpieczenia grupowego takie żądanie nie znajduje jednak uzasadnienia w samym fakcie przekazywania danych pracowników.

Co do zasady pracodawca jako ubezpieczający i zakład ubezpieczeń jako ubezpieczyciel występują w tej relacji jako odrębni administratorzy danych osobowych. Każdy z nich przetwarza dane we własnych celach i ponosi niezależną odpowiedzialność za ich ochronę.

Nie ma zatem podstaw do zawierania umowy powierzenia przetwarzania danych pomiędzy pracodawcą a agentem wyłącznie z powodu zawarcia grupowego ubezpieczenia pracowniczego.

Nie zwalnia to stron z obowiązku prawidłowego uregulowania udostępniania danych, zapewnienia ich poufności oraz stosowania odpowiednich zabezpieczeń.

Dla agentów i multiagentów najważniejszy wniosek jest praktyczny: w przypadku żądania podpisania dodatkowej umowy należy najpierw ustalić rzeczywiste role poszczególnych podmiotów. O rodzaju wymaganej dokumentacji powinny decydować przepisy i charakter przetwarzania danych, a nie samo oczekiwanie pracodawcy.

Przeczytaj również

Współtwórz nową jakość wiedzy o ubezpieczeniach. Zostań autorem!

Dołącz do grona twórców, którzy zmieniają sposób przekazywania informacji w branży ubezpieczeniowej. W Mapie Agentów NEWS stawiamy na głos praktyków.
Jesteś agentem, specjalistą, ekspertem lub przedstawicielem TU? Publikuj artykuły, dziel się doświadczeniem i buduj swoją pozycję na rynku – wszystko w ramach nowoczesnej platformy.
Zyskaj dostęp do systemu jako autor i miej realny wpływ na to, jak wygląda komunikacja i wiedza w branży ubezpieczeń.